Jak wyrosły pierwsze grzyby

Jak wyrosły pierwsze grzyby

Powiadają, że żyło kiedyś dwóch braci. Byli dobrymi chłopcami, ale mieli jeden kłopotliwy zwyczaj: najpierw działali, a dopiero potem myśleli.

To kupili na jarmarku coś, bez czego doskonale można było się obejść. To obiecali sąsiadowi oddać pożyczone ziarno do piątku, a w czwartek przypominali sobie, że ziarna już nie ma. Tak stopniowo nazbierało im się sporo długów.

Z początku wstydzili się patrzeć ludziom w oczy i nawet wybrali się na kilka dni do lasu. Ale nocą, kiedy wokół szeleściły liście, starszy brat powiedział:

— Przed długiem nie uciekniesz ścieżką.

— I nie schowasz się za wielkim drzewem — zgodził się młodszy.

Wrócili więc do domu, przeprosili sąsiadów i postanowili pracować. Oczyścili niewielki kawałek ziemi, przekopali go i posiali ziarno.

— Wyrosną plony — cieszyli się bracia — i każdemu po trochu oddamy to, co jesteśmy winni.

Ale następnego ranka na pole przyleciał leśny ptaszek. Dziobnął jedno ziarenko, drugie, trzecie, a potem zawołał swoich krewnych. Do południa z zasiewu niemal nic nie zostało.

Bracia przybiegli i tylko klasnęli w dłonie ze zdumienia.

— No pięknie! — zawołał starszy. — To przecież miało być nasze przyszłe zboże!

Ptaszek pochylił głowę.

— Nie wiedziałam, że tak go potrzebujecie.

Młodszy brat westchnął:

— To nam pomóż. Skoro zjadłaś nasiona, uznaj, że teraz część naszego kłopotu przeszła na ciebie.

Ptaszyna była uczciwa. Pomyślała i powiedziała:

— Dobrze. Wysiedzę pisklęta, a kiedy podrosną, razem nazbieramy wam tyle nasion, ile zjedliśmy.

Uwiła mocne gniazdo na wielkim drzewie i złożyła jaja. Ale tej nocy zerwał się taki wiatr, że gałęzie zahuczały jak bębny. Gniazdo się zsunęło. Ptaszyna ledwie zdążyła przenieść jaja w gęstą trawę i przez cały ranek urządzała nowe miejsce.

— Ech — powiedziała do drzewa — twoja gałąź nie utrzymała mojego gniazda. Teraz i ty pomóż nam we wspólnym kłopocie.

Drzewo zaszeleściło liśćmi.

— Dobrze. Wyhoduję dużo miękkiego, białego włókna. Ludzie będą mogli je wykorzystać, a bracia otrzymają to, co im się należy.

Minęło trochę czasu. Na drzewie rzeczywiście pojawiły się lekkie, białe, puszyste włókna. Lśniły w słońcu, jakby obłoczki zaczepiły się o gałęzie.

Ale wtedy przez las przechodził wielki słoń. Zaswędziały go plecy. Potarł bokiem o pień, potem pociągnął trąbą jedną puszystą gałąź, drugą — i większa część białego włókna rozwiała się po lesie.

— Słoniu! — zaszumiało drzewo. — To nie był tylko puszysty cud. Chciałem pomóc ptaszynie, a ona dwóm braciom.

Słoń się zatrzymał.

— Oj. Nie miałem pojęcia. Teraz moja kolej, by naprawić sprawę.

Nazbierał cały kosz słodkich leśnych owoców i poniósł go do wsi. Zamierzał wymienić owoce na ziarno dla braci.

Nagle zza krzaków wyszedł myśliwy. Nie zamierzał polować na słonia, ale przywitał się tak głośno, że słoń podskoczył z zaskoczenia. Kosz się przewrócił, owoce potoczyły się po zboczu we wszystkie strony.

— Co za nieszczęście! — powiedział słoń. — Niosłem to, żeby dotrzymać obietnicy.

Myśliwy się zawstydził.

— Przestraszyłem cię, więc pomogę. Nazbieram miodu, zaniosę na targ i kupię ziarno.

Napełnił niewielki dzban pachnącym miodem i ruszył do domu. Ale już zmierzchało. Na ścieżce znalazł się stary pieniek. Myśliwy się potknął, usiadł prosto na miękkim mchu, a dzban wyślizgnął mu się z rąk. Część miodu rozlała się na ziemię.

— Pieńku, pieńku — mruknął myśliwy, rozcierając kolano — teraz i ty wplątałeś się w tę historię.

Stary pieniek nic nie odpowiedział. Bo pieńki, jak wiadomo, rozmawiają bardzo powoli.

Za to nocą przyszła do niego cała kolonia białych mrówek. Od dawna ogryzały stare drewno i właśnie zamierzały zabrać się do pieńka.

Wtedy pień wreszcie zaskrzypiał:

— Hej, małe pracownice! Skoro korzystacie z mojego drewna, wy też pomóżcie. Jest dwóch braci, którym wszyscy jesteśmy po trochu winni dobry uczynek.

Mrówki natychmiast zwołały radę.

— Można bez końca przekazywać kłopot dalej — powiedziała najstarsza mrówka. — Ale ktoś musi go zakończyć.

— To zakończmy go my! — odpowiedziały pozostałe.

Każda przyniosła po cieniutkiej białej nitce. Jedna znalazła włókno, które słoń rozwiał po lesie. Inna przyniosła źdźbło trawy. Jeszcze inna — maleńką kroplę rosy. Pracowały przez całą noc: ciągnęły, układały, przeplatały i rozprostowywały.

Do rana przy mrówczych kopczykach pojawiło się mnóstwo małych białych krążków. Jedne przypominały kapelusiki, inne — maleńkie parasole.

O świcie przechodzili obok ludzie.

— Spójrzcie! Co tutaj wyrosło po nocnej rosie?

Pochylili się bliżej i zobaczyli delikatne białe kapelusze, których wcześniej tu nie zauważali.

— Niech to będą grzyby — powiedział ktoś.

A mrówki pod ziemią cichutko się cieszyły: wreszcie długi łańcuch obietnic dobiegł końca.

Gdy dwaj bracia usłyszeli tę historię, roześmiali się.

— A więc nasz dług obszedł pół lasu!

— Tak — odpowiedziała najstarsza mrówka, wyglądając z kopczyka. — Ale zapamiętajcie: kłopot nie staje się mniejszy tylko dlatego, że przekazano go komuś innemu.

Bracia dobrze to zapamiętali. Odtąd najpierw myśleli, a potem obiecywali. Pracowali pilnie, stopniowo oddali wszystko, co pożyczyli, i już nie chowali się przed trudnymi sprawami.

A po ciepłych deszczach w lesie nadal pojawiają się grzyby — małe białe, szare i złociste kapelusze. Stara bajka mówi, że to przypomnienie, iż nawet najmniejsi pracownicy mogą dokończyć sprawę, którą więksi długo przekazywali z rąk do rąk.