Wąż, który darował złoto

Wąż, który darował złoto

Dawno temu w Indiach żył rolnik o imieniu Haridatta. Miał niewielkie pole i pracował na nim codziennie od świtu do zmierzchu. Ziemia jednak jakby nie chciała wynagrodzić jego wysiłku: raz deszcz nadchodził za późno, innym razem młode rośliny usychały w słońcu, a zbiory bywały tak skromne, że ledwie wystarczały rodzinie.

Pewnego wyjątkowo gorącego dnia Haridatta odłożył motykę pod drzewem i usiadł w cieniu, żeby odpocząć. Powietrze drżało od upału. Nawet ptaki umilkły.

Nagle koło starego mrowiska coś zaszeleściło.

Z trawy powoli wypełzł duży wąż o szerokim kapturze. Zatrzymał się przy mrowisku i spokojnie patrzył na pole.

Haridatta nie próbował go przepędzić.

„Może mieszka tu od dawna i strzeże tego miejsca, a ja nigdy go nie zauważyłem” — pomyślał.

Wieczorem rolnik przyniósł miseczkę mleka, postawił ją niedaleko mrowiska i powiedział:

— Nie wiem, kim jesteś ani dlaczego wybrałeś moje pole. Oboje jednak żyjemy na tej ziemi. Niech będzie między nami zgoda.

Odszedł i wrócił do domu.

Nazajutrz rano miseczka była pusta. Na dnie leżała złota moneta.

Haridatta długo obracał ją w dłoni.

— Prawdziwy cud — wyszeptał.

Następnego wieczoru znów zostawił mleko. Rano znalazł kolejną monetę. Tak samo stało się trzeciego dnia i czwartego.

Rolnik nie stał się bogaczem z dnia na dzień, ale żyło mu się lżej. Naprawił dach, kupił dobre nasiona i odłożył trochę pieniędzy na trudniejsze czasy. Codziennie przynosił wężowi mleko, a ten zostawiał jedną złotą monetę.

Haridatta nigdy nie prosił o więcej.

— Jeden dzień, jedna moneta — mawiał domownikom. — Dar jest cenny właśnie dlatego, że nie trzeba się go domagać.

Pewnego razu rolnik musiał wyjechać do sąsiedniej wsi.

— Synu — poprosił — zanieś wieczorem mleko do starego mrowiska. Postaw miskę i nie niepokój węża.

Chłopiec zrobił, jak polecił ojciec. Rano zobaczył złotą monetę.

Najpierw bardzo się ucieszył. Potem spojrzał na mrowisko i pomyślał:

„Skoro wąż codziennie przynosi monetę, pod ziemią musi być ukryta cała góra złota. Po co czekać dzień po dniu? Można przecież zdobyć wszystko od razu!”

Następnego wieczoru zabrał ze sobą nie tylko miskę mleka, lecz także ciężki kij.

Wąż wypełzł z trawy. Jak zawsze spokojnie zbliżył się do miseczki.

Chłopiec uniósł kij.

— Pokaż, gdzie jest złoto! — krzyknął.

I zamachnął się.

Wąż okazał się szybszy. Błyskawicznie uskoczył w bok, głośno zasyczał i uderzył ogonem w suche liście. Chłopiec przestraszył się tak bardzo, że wypuścił kij, potknął się o własne nogi i popędził do domu.

Wąż go nie ścigał. Po prostu zniknął w mrowisku.

Kiedy Haridatta wrócił, syn opowiedział mu o wszystkim.

Rolnik ciężko westchnął.

— Chciałeś zabrać siłą to, co otrzymywaliśmy dzięki zaufaniu — powiedział. — Złoto można policzyć. Zaufania nie. A właśnie jego utrata boli najbardziej.

Następnego ranka Haridatta nalał świeżego mleka i poszedł pod mrowisko.

Postawił miskę w zwykłym miejscu i długo czekał.

Wreszcie w trawie ukazała się głowa węża. Nie podpełzł jednak bliżej.

— Przyszedłem prosić o wybaczenie — powiedział rolnik. — Mój syn postąpił niemądrze. Nie chcę od ciebie złota ani nagrody. Pragnę tylko, aby znów zapanowała między nami zgoda.

Wąż jeszcze przez chwilę milczał, a potem odpowiedział:

— Zgoda jest możliwa. Nasza dawna przyjaźń nie będzie jednak taka jak przedtem. Twój syn zobaczył we mnie skrytkę ze skarbami i zapomniał o sąsiedzie. Ja zaś odtąd, na widok człowieka z kijem, będę pamiętał jego zamach.

Haridatta spuścił głowę.

— Rozumiem.

Wąż podpełzł bliżej i położył obok miseczki niewielką perłę.

— To mój ostatni dar — powiedział. — Nie daję go dla bogactwa. Niech przypomina, że dostatek lubi umiar, a przyjaźń opiera się na zaufaniu.

Po tych słowach wrócił do mrowiska i już nigdy nie przyniósł złotej monety.

Haridatta zabrał perłę do domu, ale jej nie sprzedał. Schował ją w małej drewnianej szkatułce.

Mijały lata. Pole dawało raz lepsze, raz gorsze plony, a rolnik znów utrzymywał się z własnej pracy. Syn dorastał i często mu pomagał.

Pewnego razu chłopiec, już niemal młodzieniec, zapytał:

— Tato, czy nigdy nie żałowałeś, że złoto się skończyło?

Haridatta się uśmiechnął.

— Bardziej żałowałbym, gdybyś nigdy nie zrozumiał, dlaczego go zabrakło.

Od tamtej pory syn nie próbował już zagarniać wszystkiego naraz. A kiedy dostrzegał węża przy polu, po prostu odsuwał się i ustępował mu drogi.

Wiedział bowiem, że nie każdy skarb leży pod ziemią. Niektóre kryją się w dobrym słowie, w cierpliwości i w zaufaniu, które tak łatwo zniszczyć, a tak trudno odzyskać.

Niech ta opowieść zostawi w Twoim sercu odrobinę światła ✨